Voordracht herdenking Soest

Vrijheid geef je door

Waarom?

Waarom is deze avond, 4 mei, zo heel anders dan andere avonden? Omdat het hele maatschappelijk leven vanavond even stilvalt. En op andere avonden niet. Opdat wij nooit vergeten, dat onze vrijheid - een groot en kostbaar goed -  alleen maar met grote moeite tot stand kon komen. Erger nog, ten koste van heel veel  mensenlevens: Van talloze burgers en militairen vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog. Deze avond nodigt ons uit, om –letterlijk- stil te staan bij de grote gebeurtenissen uit onze nationale geschiedenis en bij de vele kleine verhalen van groepen en mensen in moeilijke tijden.

Van generatie op generatie

Wij, Nederlanders, worden dit jaar uitgenodigd, om onze vrijheid te vieren onder het thema: ‘Vrijheid geef je door’. Velen die de Tweede Wereldoorlog zelf bewust hebben meegemaakt, hebben bij die periode een sterke persoonlijke betrokkenheid. Sommigen van hen ondervinden er de nare naweeën van tot op de dag van vandaag. Maar inmiddels leven wij nu in een tijd waarin nog maar een 0,5 % van onze bevolking de oorlog als volwassene heeft meegemaakt. Steeds meer Nederlanders hebben geen directe en persoonlijke herinneringen aan deze zwarte bladzijde uit onze geschiedenis.

Toch blijkt uit onderzoek, dat naoorlogse generaties wel degelijk grote waarde hechten aan herdenken en vieren; ze worden gedreven vanuit hun betrokkenheid bij oorlog en onvrijheid. Jongere generaties leggen eerder een relatie met actuele oorlogen en conflicten in de wereld. Herdenken en vieren is voor hen vormend. Het sluit aan op ervaringen die ze via de media zien of van dichtbij meemaken: Zo konden de Praagse lente, de val van de Berlijnse muur, de vrijlating van Nelson Mandela en de val van de enclave Srebrenica voor hen vormende gebeurtenissen worden.

Jongeren

Met een groepje jongeren tussen 13 en 17 jaar zitten we rond de tafel. Hun eerste associatie bij vrijheid is: Vakantie, vrijheid van meningsuiting, veilig over straat kunnen. Een jongen weet: ‘Veel oorlogen zijn ooit begonnen om verschillen in geloofsovertuiging’. De jeugd beseft heel goed, dat vrijheid erg bepaald wordt door de plek waar je woont. ‘Wij leven hier in een vrij land, wij kunnen kiezen.’ Een meisje denkt, dat hun ouders die vroeger zelf minder vrijheid hebben gehad nu veel vrijheid aan hun kinderen geven. Maar haar zus denkt juist het omgekeerde. Dan vertelt een meisje, dat haar oom -een politieman- op missie is in Kunduz. Hij traint politiemensen daar. Na de verbranding van korans is het daar is erg onrustig. Hij moet binnen blijven in de kazerne. Via Skype is er contact. Ineens wordt onvrijheid heel concreet, ons gesprek heel serieus...   

Daarom

Het Nationaal Comité ziet het als een belangrijke opdracht om betekenis te geven aan herdenken en vieren voor alle mensen in ons land. De vrijheid vieren wil bruggen slaan tussen persoonlijke en maatschappelijke betrokkenheid, tussen verschillende generaties. Sta vanavond even stil. Kom met elkaar in gesprek. Niet om gelijk te krijgen, maar om vragen te stellen, in gesprek te komen, gevormd en verrijkt te worden, te overdenken. Om samen te delen wat er werkelijk toe doet. Daarom is deze avond anders dan alle andere avonden! Vrijheid geef je door!

Jan Houben,

pastor HH. Martha en Mariaparochie