Facebook
Comité 4 en 5 mei
035-602 10 08

Van de GriftWebdesign SoestDrukkerij ESED

Toespraak mevrouw H. Verburg-Wormer 2019

Toespraak mevrouw H. Verburg-Wormer 2019

Zeer Geachte Aanwezigen,

“Waar was jij toen de oorlog uitbrak?”

Omdat ik geen antwoord op deze vraag kon geven, ben ik op zoek gegaan naar de jeugd van toen, geboren in de jaren vóór 1940. Die zou mij kunnen vertellen hoe het is als er oorlog uitbreekt. Na lang nadenken, maar gelukkig niet ver zoeken heb ik ze gevonden: bij Woongroep Insulinde, U allen bekend.

Bij het uitbreken van de  oorlog varieerden deze kinderen in leeftijd van 1,5 tot 19 jaar. De jeugd van toen heeft inmiddels een heel leven achter de rug en is bejaard. Diep van binnen zitten de kinderen van toen er echter nog. En dus ook hun verhalen.

Zouden ze bereid zijn om antwoord te geven op mijn vragen? Deed het niet teveel pijn? Kunnen ze de pijn, die altijd aanwezig is, verdragen? Pijn, die niet weggaat, maar een deel van henzelf is geworden.

Herdenken moet je leren en door hun verhalen wordt het de jongere generatie van nu misschien duidelijk hoe dat is, als er oorlog uitbreekt, wat er dan met je gebeurt. Die verhalen moeten we doorgeven, omdat ze helpen dingen te begrijpen en in het juiste perspectief te zien.

De essentie van herdenken is je inleven. Inleven in de jeugd èn de tijd van toen. Die had ook een fijn leven: spelen met vriendjes, naar school, verzorgd en gekoesterd worden door het huispersoneel, dat in veel Indische gezinnen aanwezig was, weggebracht worden door de chauffeur, altijd iets lekkers halen bij of krijgen van de kokkin. Dansen en plezier maken met vrienden en vriendinnen, dromen over een toekomst. Een zorgeloos leventje, vergelijkbaar met het leven van de jeugd van nu. De tijd van toen was een onrustige tijd. Er gebeurde veel in de wereld; er waren machthebbers van verschillend pluimage. Vult U zelf in hoe de tijd is, waarin we nu leven. De parallellen zullen zich vanzelf in uw brein ontvouwen.

Het moet een verwarrende tijd geweest zijn.

Aan de jongste kinderen werd niets verteld. Zij waren nog klein, merkten nog niets. Inmiddels weten we dat de negatieve effecten van een oorlog ook bij baby’s en jonge kinderen wel degelijk sporen achterlaat. Deze sporen worden pas merkbaar als een kind ouder wordt en het geheugen zich ontwikkelt.

De lagere schoolkinderen merkten, dat bepaalde dingen niet meer mochten: niet meer naar de kampong, niet meer in of bij de rivier spelen, niet meer naar de pasar om iets lekkers te kopen, niet meer buiten vliegeren en spelen. Hun vrijheid werd enorm beperkt. In plaats van slapen òp een bed, werd het slapen op de grond. Hun wereldje was weg; keuzes waren er niet meer. De gevolgen daarvan hebben nog steeds invloed.

De jongvolwassenen waren na een onbezorgde jeugd klaar met de middelbare school en stonden op het  punt  om een beroepsstudie te beginnen. Daarmee konden ze de grote mensenwereld in om hun leven op te bouwen.

Dit ging opeens niet door.

Hun bewegingsruimte was beperkt, alle luxe was weg.

Gezinnen vielen uit elkaar, huispersoneel verdween en alles werd anders.

In plaats van een leuk, jonge mensenleven was het nu overleven geworden.

“In het Jappenkamp heb ik leren werken,” vertelde een meisje, dat aan het begin van de oorlog 19 jaar was. Het was totaal iets anders dan haar leven voor de oorlog. Ze heeft haar leven lang hard gewerkt.

Vandaag herdenken wij ALLE slachtoffers, die vielen tijdens de Pacific oorlog van 1941 t/m 1945: de jarenlange periode zonder vrijheid of onafhankelijkheid.

Na de Japanse nederlaag, volgde de onafhankelijkheidsstrijd, die opnieuw slachtoffers eiste. In 1949 kwam daar een einde aan en kwam er eindelijk vrede.

Het landelijk thema voor herdenken is nog steeds: “Geef de vrijheid door”

Het deelthema voor dit jaar is “In vrijheid kiezen”.

Als ik naar de jeugd van toen èn naar die van nu kijk, zie ik verschillen, maar ook overeenkomsten. Nog steeds hoort zorgeloosheid bij de jeugd. De jeugd van nu wordt zonder zorgen volwassen, kan in vrijheid kiezen wat voor beroep ze gaan uitoefenen en met wie ze waar gaan wonen; de jeugd van toen had die vrije keuzemogelijkheden verloren.

Het vereist inlevingsvermogen bij de jeugd van nu om te kunnen begrijpen wat er dan met je gebeurt. Ik wens hen veel inlevingsvermogen dat gevoed moet worden met de verhalen van de jeugd van toen.

Daarom durf ik de jeugd van toen, hier met velen aanwezig, te danken èn te vragen om hun verhalen te blijven vertellen. Zo geven ze door hoe belangrijk is, dat we onze vrijheid koesteren.

Als dat gebeurt, blijft  “in vrijheid kiezen” ook voor de volgende generaties mogelijk.

Ik dank U voor uw aandacht.